การเข้าซาวน่าเป็นประจำช่วยลดความเสี่ยงหวัดและโรคระบบทางเดินหายใจได้หรือไม่?

คำถามที่ว่า "การเข้าซาวน่าช่วยให้ป่วยน้อยลงหรือไม่" ถูกถามและศึกษามาตั้งแต่ปี 1990 เป็นอย่างน้อย และงานวิจัยก็มีความเข้มงวดมากขึ้นเรื่อยๆ นับตั้งแต่นั้น จนมาถึงงานวิจัยกลุ่มประชากรฟินแลนด์ระยะยาวที่ใหญ่ที่สุดฉบับหนึ่งในประเภทนี้

งานวิจัยศึกษาอะไรบ้าง

งานวิจัยพื้นฐานจากปี 1990 ได้จัดกลุ่มอาสาสมัคร 25 คนให้เข้าซาวน่าเป็นประจำ และอีก 25 คนเป็นกลุ่มควบคุม ติดตามความถี่ ระยะเวลา และความรุนแรงของหวัดเป็นเวลา 6 เดือน ซึ่งเป็นงานวิจัยขนาดเล็กแต่มีการควบคุมอย่างแท้จริงในยุคแรกเริ่ม หลายทศวรรษต่อมา งานวิจัยกลุ่มประชากร Kuopio Ischaemic Heart Disease (KIHD) ได้ติดตามผู้ชายฟินแลนด์ 2,210 คน อายุ 42–61 ปี เป็นระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 25 ปี เปรียบเทียบความถี่การเข้าซาวน่ากับการวินิจฉัยโรคระบบทางเดินหายใจ รวมถึงโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง หอบหืด และปอดบวม

ผลการศึกษาพบอะไร

ในงานวิจัยปี 1990 กลุ่มที่เข้าซาวน่ามีจำนวนครั้งการเป็นหวัดน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีความหมาย โดยเฉพาะในช่วง 3 เดือนสุดท้ายของการศึกษา งานวิจัยกลุ่มประชากร KIHD ที่ใหญ่กว่าและใหม่กว่ามาก พบรูปแบบความสัมพันธ์ตามปริมาณที่ชัดเจน คือเมื่อเทียบกับผู้ชายที่เข้าซาวน่าสัปดาห์ละครั้งหรือน้อยกว่า ผู้ที่เข้า 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์มีความเสี่ยงโรคระบบทางเดินหายใจต่ำกว่า 27% และผู้ที่เข้า 4 ครั้งขึ้นไปต่อสัปดาห์มีความเสี่ยงต่ำกว่าถึง 41% ความเสี่ยงปอดบวมโดยเฉพาะลดลงมากยิ่งกว่านั้น คือ 33% และ 47% ตามลำดับในกลุ่มความถี่เดียวกัน

นำไปใช้ได้อย่างไรในชีวิตจริง

งานวิจัยสองฉบับที่ห่างกันสามทศวรรษต่างชี้ไปในทิศทางเดียวกัน โดยกลุ่มประชากรที่ใหม่กว่าและใหญ่กว่ามากแสดงความสัมพันธ์ตามปริมาณที่ชัดเจน คือยิ่งเข้าซาวน่าบ่อย ความเสี่ยงโรคระบบทางเดินหายใจยิ่งต่ำ นี่เป็นข้อมูลเชิงสังเกต (ไม่ใช่งานวิจัยแบบสุ่ม) จึงแสดงความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งมากกว่าข้อพิสูจน์ที่แน่ชัดเรื่องเหตุและผล แต่ก็เป็นรูปแบบที่สม่ำเสมอมากพอที่จะเป็นเหตุผลที่น่าสนใจอย่างแท้จริงในการทำให้การเข้าซาวน่าเป็นกิจวัตรประจำ มากกว่าเป็นเพียงกิจกรรมพิเศษเป็นครั้งคราว